پانل یا دیوار گچی مزایا معایب و مقایسه با سایر بلوک ها

بلوک گچی یا پانل گچی چیست؟ بررسی کامل دیوار گچی پیش ساخته، مزایا، معایب و اجرا

بلوک گچی یا Gypsum Block قطعه‌ای پیش‌ساخته از گچ دانه‌ریز، آب و افزودنی‌های تقویت‌کننده است که در کارخانه قالب‌گیری و خشک می‌شود. این بلوک‌ها معمولاً دارای فاق و زبانه هستند که باعث نصب سریع و دقیق می‌شود.

پانل گچی یا دیوار گچی پیش ساخته، یکی از گزینه‌های مناسب برای تیغه‌های داخلی غیر باربر است؛ مخصوصاً در پروژه‌هایی که سرعت اجرا، تمیزی کار، کاهش ضایعات و سطح نهایی صاف اهمیت زیادی دارد.

مواد تشکیل‌دهنده بلوک گچی

• گچ بتا یا آلفا (سولفات کلسیم نیم‌آبه)
• آب
• الیاف شیشه یا گیاهی برای افزایش مقاومت خمشی و ضربه‌ای
• افزودنی‌های سبک‌ساز مثل فوم یا پرکننده‌های معدنی
• در نوع ضدآب: گچ کین؛ بلوک گچی ضد آب با گچ کین (گچ ملات آبی) و افزودنی‌های سیمانی دیگر ساخته می‌شود. گچ کین نوعی گچ است که وقتی آب به آن می‌خورد سفت می‌شود و مانند سیمان عمل می‌کند و مقاومت لازم را به بلوک گچی می‌دهد.

انواع بلوک یا پانل گچی پیش ساخته

پانل گچی پیش ساخته ساده (توپر)

پانل گچی ساده یا توپر از مواد گچی بدون هیچ‌گونه حفره‌ای تشکیل شده است و به دلیل یکپارچگی خود، مقاومت بالاتری دارد. وزن دیوار گچی توپر در حدود 20 تا 22 کیلوگرم برای هر متر مربع است.

پانل گچی پیش ساخته سوراخ دار (توخالی)

پانل گچی سوراخ دار یا توخالی دارای حفره‌هایی است که در داخل آن‌ها هوا وجود دارد. حدود 40 درصد فضای درونی آن خالی و سوراخ است. این ویژگی باعث کاهش وزن دیوار و همچنین بهبود عایق حرارتی و صوتی آن می‌شود. وزن دیوار گچی سوراخ دار در حدود 16 تا 17 کیلوگرم برای هر متر مربع است.

مزایای بلوک گچی

• بلوک گچی در قالب‌های بزرگ تولید می‌گردد، در نتیجه دارای نصب سریع و آسان است و تا 5 برابر سریع‌تر از سفال اجرا می‌شود.
• سطح صاف و آماده رنگ یا کاغذ دیواری دارد؛ البته یک لایه نازک گچ کشته باید قبل از رنگ یا کاغذ دیواری روی آن اجرا شود.
• دیوار ترک نخواهد خورد. در صورت استفاده از بلوک گچی در دیوارهای داخلی ساختمان، کار سفیدکاری خیلی سریع و آسان پیش می‌رود و چون هر دو لایه زیرین و رویه از یک جنس هستند، ضریب انبساط حرارتی یکسانی داشته و مانع ترک‌خوردگی دیوار می‌شود.
• عایق صوتی مناسب تا 35 دسی‌بل، در حد سفال
• ضد حریق تا 3 ساعت مقاومت در برابر آتش؛ بلوک‌های گچی به دلیل مواد غیرقابل اشتعال خود، در مواقع آتش‌سوزی می‌توانند به عنوان یک مانع حرارتی عمل کرده و از گسترش حریق جلوگیری کنند.
• کاهش وزن مرده ساختمان در نوع توخالی
• کاهش ضخامت دیوار و افزایش فضای مفید
• با استفاده از تیغه گچی پیش‌ساخته، نیازی به مصالحی چون سیمان، خاک و ماسه نخواهید داشت. این ویژگی فرآیند ساخت را ساده‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌کند.
• برای اجرا فقط به یک گروه نیاز دارید، یعنی گروه گچ‌کار. این ویژگی فرآیند ساخت را ساده‌تر می‌نماید.
• اجرای دیوار با پانل گچی به گونه‌ای است که ضایعات کمی تولید می‌شود و به همین دلیل، این نوع دیوار در مقایسه با سایر مصالح ساختمانی، تأثیر کمتری بر محیط زیست دارد.

معایب بلوک گچی

• مقاومت فشاری و کششی پایین دارد و فقط برای دیوارهای غیر باربر مناسب است.
• نفوذپذیری بالا در برابر رطوبت دارد.
• در مناطق مرطوب با مبحث 19 مقررات ملی ساختمان تطابق کامل ندارد.
• قیمت بالاتر نسبت به سفال یا سیمانی سبک دارد، البته سرعت اجرا برای کارهای کوچک می‌تواند این هزینه بالاتر را جبران کند.
• در دیوارهای خارجی یا سرویس‌های بهداشتی کاربرد مناسبی ندارد.

مشخصات فنی بلوک گچی

• ابعاد رایج: 66.6 × 50 × 7 و 10 سانتی‌متر؛ در نتیجه تعداد مورد نیاز در هر متر مربع حدود 3 عدد می‌باشد.
• وزن هر عدد: حدود 16 تا 22 کیلوگرم؛ در نتیجه وزن دیوار گچی در هر متر مربع حدود 55 تا 70 کیلوگرم می‌باشد.
• مقاومت فشاری: حدود 40 kg/cm²
• عایق صوتی: تا 35 dB
• ضریب انتقال حرارتی: حدود 0.35–0.5 W/m·K
• مقاومت در برابر آتش: تا 3 ساعت

کاربرد مناسب بلوک گچی

بلوک گچی برای تیغه‌های داخلی غیر باربر عالی است، مخصوصاً وقتی سرعت اجرا مهم باشد. به عنوان مثال، برای تغییرات در ابعاد فضاهای داخلی ساختمان اجرا شده یا در بازسازی خانه‌های قدیمی کاربرد زیادی دارد.

نصب و اجرای بلوک گچی

1. برای نصب بلوک گچی و اجرای دیوار گچی پیش ساخته ابتدا محل نصب دیوار را به طور دقیق اندازه‌گیری و علامت‌گذاری کرده، سپس در محل مورد نظر ملات ریخته می‌شود. بهتر است ملات شما کم آب و زنده باشد تا با سرعت بالا خشک شود. کمی پس از سفت شدن و شمشه‌گیری و هموار شدن سطح، اقدام به کارگذاری بلوک‌های گچی می‌شود.
2. در این مرحله بهتر است فاق (کام) آن به طرف بالا باشد. برای این منظور باید زبانه دیوار در ردیف اول به وسیله اره بریده شود و سپس با استفاده از ملات یا چسب ساخته شده، عملیات نصب و اجرای دیوار انجام گردد. توجه داشته باشید که در دیوارهای گچی رج‌چینی انجام می‌پذیرد، بدین صورت که می‌بایست بند رج بالایی در وسط بند رج پایین قرار بگیرد. به اصطلاح، رج‌چینی آن مانند دیوارهای آجری است.
3. جهت اتصال دیوار به دیوارهای پیرامون ابتدا از نوار لرزه‌گیر و عایق‌بندی استفاده نموده و سپس توسط شاخک‌های اتصال اقدام به نصب می‌شود.
4. پس از پوشاندن فاق (کام) بلوک‌های زیرین توسط ملات، بلوک‌های ردیف‌های بعدی چیده شده و به کمک چکش لاستیکی قطعات به یکدیگر محکم می‌شوند. ملات‌های بیرون آمده از درزها جمع شده و درزها تمیز می‌شوند.
5. توصیه می‌شود که آخرین ردیف بلوک‌ها از ناحیه فوقانی، یعنی محل اتصال به سقف، به طور اریب بریده شده تا از یک سو نیروی وارده از سقف به سمت بیرون انتقال یابد و از سوی دیگر نصب به آسانی صورت پذیرد، پس از آن محل خالی مانده با ملات مخصوص پر می‌شود.
6. در صورتی که ابعاد محل مورد استفاده از ابعاد دیوار گچی کوچک‌تر بود، می‌توان با یک اره چوب‌بری قطعه مورد نظر را سایز کرده و در محل خود قرار داد.